Opgejaagde leiders en bedrijfskundige onzin

Opgejaagde leiders en bedrijfskundige onzin

Het valt me steeds meer op dat de meeste leidinggevenden die ik ontmoet, haast hebben, ongeduldig zijn, de hele week door druk zijn, heel veel prioriteiten hebben en accepteren dat ze niet echt toekomen aan wat ze waardevol vinden of wat hen voldoening brengt. Teams noemen zichzelf high performing teams, gefocust op steeds betere en snellere resultaten, maar in de praktijk komt het erop neer dat ze vaak langs elkaar heen werken of elkaar opjagen. Dus: uit verbinding gaan. Terwijl verbinding juist het belangrijkste kenmerk is van leiderschap en high performing teams.

 

Brandweergedrag

Vorige week spiegelden we dit aan een directieteam en waar ze zichzelf eerst nog enigszins trots vergeleken met een brandweerkorps, realiseerden ze zich de pijn en het ongemak, en uiteindelijk de bron van hun gezamenlijke stress en minder goed functioneren. Het voortdurend ‘gaan als de brandweer’ is meestal ook geen inspirerend voorbeeldgedrag. Mensen worden er onrustig van of schikken zich in een rol van onopvallende toeschouwer: ‘als zij het zo belangrijk vinden, halen ze zelf de kastanjes wel uit het vuur’.

 

Rationeel idee-fixe

De haast en het idee dat we alle problemen snel moeten kunnen oplossen, zet zich door in hoe we alles proberen te regelen en doordrukken in strakke planningen en processen. Gebaseerd op rationeel overtuigen en het afdwingen van de noodzakelijke veranderingen. Het verbaast me niet dat het percentage bevlogen medewerkers in Nederland blijft steken op 9% (internationaal gemiddelde is 12%).

Ik vraag aan teams wel eens: ‘Weten jullie waardoor mensen gemotiveerd raken en in beweging komen?’ En dan blijkt dat iedereen dat intuïtief weet: plezier, winnen, vertrouwen, ruimte, autonomie, je verbonden voelen, een inspirerend doel, zelfexpressie of samen aan iets bouwen. Als ik vervolgens vraag wat organisaties meestal DOEN om mensen in beweging te brengen, dan volgt een heel ander rijtje: overtuigen, argumenteren, uitleggen hoe het moet, plannen, processen, werkgroepen, controle, verantwoorden en onderbouwen. Bijzonder toch? Heel vaak verstikkend en verlammend. Plus een gigantische overschatting van onze ratio.

 

Container Purpose

Maar we hebben toch nog het purpose-gedachtegoed: zingeving, de magneet voor de next gen en de verantwoording voor het bestaansrecht en de maatschappelijke rol van je organisatie. Maar ook hier neemt de ratio en de behoefte aan comfort (het behouden van wat is) vaak de overhand. Het gebeurt wel eens dat ons wordt gevraagd of we een purpose kunnen ontwikkelen tijdens een middagje heisessie. Als we zeggen dat dat onmogelijk en niet zinvol is, ontstaat er verbazing: zo moeilijk kan het toch niet zijn. Bedrijven zadelen zich zo op met oppervlakkige, generieke, nietszeggende purposes, waar iedereen het wel mee eens is, maar waarvan het effect verder beperkt is. Iedereen blijf gewoon doen wat ie altijd al deed. En dat voelt goed, want het was sowieso al te druk.

 

Verademing en ontspanning

Het is waarschijnlijk één van de meest dankbare aspecten van ons vak: zorgen dat teams zichzelf minder opjutten en vanuit een zekere ontspannenheid gaan presteren. Elke sporter, elke muzikant en elke performer weet dat de mooiste prestaties pas ontstaan vanuit flow en bevlogenheid, niet vanuit dwang, haast of gedoe.

Ontspannenheid creëert ruimte, geeft meer vrijheid en mobiliseert energie. De simpele vraag: van wat krijg je energie en waar loopt de energie weg? Bij jezelf of in het team. Alleen dit al bewust bespreken, levert bewustwording op. Zo ook het herkennen en begrijpen van triggers bij jezelf en anderen.

Andere vormen van ‘ontspannenheid’ zijn: het leren vertragen en uitzoomen, lummeltijd met elkaar kunnen hebben, speelgedrag cultiveren. Een aantal teams hebben dit ook letterlijk in de fysieke ruimte georganiseerd: een ruimte om als team te vergaderen (de agenda, de problemen bespreken en tackelen of beslissingen te nemen) en een ruimte om elkaar te inspireren, creatief te zijn, te spelen (waar het verboden is om te discussiëren of beslissingen te nemen).

 

Zuurstof

In mijn boek ZUURSTOF beschrijf ik de 5 sleutels die organisaties, teams en projecten op een effectieve en impactvolle manier in beweging kunnen brengen. De metafoor ‘zuurstof’ verwijst naar wat elke cel in ons lichaam nodig heeft om goed te functioneren en wat teams en organisaties dus nodig hebben om goed, effectief en duurzaam te (blijven) presteren.

Naast het boek zijn er uiteraard lezingen, team-workshops en ZUURSTOF-leiderschapsprogramma’s.

 

Stop het brandweergedrag

Ontdek de kracht van ontspannen leiderschap voor high performing teams. Creëer verbinding, bevlogenheid en duurzame resultaten. Ontdek wat je nog meer met ZUURSTOF kunt doen!

 

 

Jempi Moens, founder Fresh Forward & LUNAR Institute, auteur van ZUURSTOF.

 

Gerelateerd

5 min Ties

Even voorstellen: Ties Wilke

Mijn naam is Ties Wilke, getrouwd met Janey en vader van twee dochters en een zoon, Annelie, Lusia

Lees meer

5 min Elian

AI: het rendement van een mensgerichte aanpak

‘Uit onderzoek blijkt dat de grootste hindernis voor de implementatie van AI het niet begrijpen en het niet

Lees meer